Việc các tập đoàn dược phẩm lớn chuyển đổi hệ thống phân phối từ kênh ETC sang kênh OTC, đồng thời ứng dụng phần mềm DMS, đang là một xu hướng đáng chú ý. Với những lợi ích như mở rộng thị trường, tăng cường tương tác với khách hàng và tối ưu hóa hoạt động kinh doanh, kênh OTC đang trở thành tâm điểm của ngành dược.
Tuy nhiên, những thách thức và cơ hội nào đang chờ đợi các doanh nghiệp khi tham gia vào cuộc chơi này? Và trong tương lai, kênh OTC sẽ phát triển theo hướng nào, đặc biệt trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng khốc liệt và sự thay đổi của hành vi người tiêu dùng?
1. Kênh OTC là gì?
Kênh ETC (Ethical Channel) và kênh OTC (Over-the-Counter) là hai kênh phân phối chính trong lĩnh vực kinh doanh dược phẩm:

Kênh bán hàng OTC là thuốc không kê đơn
Khái niệm kênh OTC và ETC?
- Kênh OTC là kênh bán lẻ đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp các sản phẩm chăm sóc sức khỏe cơ bản. OTC (Over The Counter) là thuốc không kê đơn, có nghĩa là bạn có thể mua chúng tại quầy thuốc mà không cần đơn của bác sĩ. Tuy nhiên, để đảm bảo sử dụng đúng cách, bạn nên tham khảo ý kiến của dược sĩ.
- Kênh ETC chủ yếu cung cấp thuốc cho các bệnh viện và cơ sở y tế thông qua hình thức đấu thầu, đảm bảo thuốc được phân phối đến đúng đối tượng và đáp ứng tiêu chuẩn chất lượng. Thuốc OTC và ETC, trong đó thuốc ETC là loại thuốc cần có đơn của bác sĩ, khác biệt với thuốc OTC (không kê đơn).
So sánh OTC và ETC
Trong khi OTC là thuốc không kê đơn, ETC lại là loại thuốc cần đơn của bác sĩ và là kênh đấu thầu chính trong các bệnh viện. Sự khác biệt này tạo ra những đặc thù riêng cho từng kênh phân phối, mang đến cả cơ hội và thách thức khác nhau. Việc so sánh OTC và ETC giúp ta hiểu rõ hơn về hệ thống phân phối thuốc và vai trò của từng kênh.

Ưu và nhược điểm kênh OTC và ETC
| Yếu tố so sánh | Kênh ETC | Kênh OTC | Nội dung |
| Chi phí quản lý | Thấp | Cao | Do các hoạt động đấu thầu, một phần chi phí được chia sẻ với các nhà phân phối. |
| Chi phí bán hàng | Thấp | Cao | Tương tự chi phí quản lý, một phần chi phí được chia sẻ. |
| Khả năng thu hồi công nợ | Cao | Thấp | Công ty chuyển giao rủi ro công nợ cho các nhà phân phối. |
| Tốc độ thu hồi vốn | Chậm | Nhanh | Do quy trình đấu thầu và các thủ tục hành chính. |
| Ảnh hưởng đến thị trường | Ít | Lớn | Công ty có thể chủ động xây dựng và phát triển thị trường. |
| Độ phụ thuộc vào nhà phân phối | Cao | Thấp | Công ty phụ thuộc lớn vào các nhà phân phối để tiếp cận khách hàng. |
Cả OTC và ETC đều là những kênh phân phối dược phẩm quan trọng, mang đến những cơ hội kinh doanh khác nhau. Kênh OTC, với tính tiện lợi và đa dạng sản phẩm, thường nhắm đến thị trường rộng lớn, tạo ra doanh thu ổn định và nhanh chóng.
Trong khi đó, ETC, với quy trình đấu thầu chặt chẽ và yêu cầu về chất lượng cao, đòi hỏi các doanh nghiệp phải có năng lực cạnh tranh mạnh mẽ để giành được các hợp đồng cung cấp thuốc cho các cơ sở y tế. Việc lựa chọn đầu tư vào kênh nào phụ thuộc vào chiến lược kinh doanh, quy mô và nguồn lực của từng doanh nghiệp, cũng như đặc tính của sản phẩm.
2. Lợi ích và khó khăn khi áp dụng kênh OTC
Kênh OTC mang đến rất nhiều cơ hội kinh doanh gợi mở và vô cùng hấp dẫn. Song, bên cạnh những lợi thế đó, doanh nghiệp cũng phải đối mặt với không ít những khó khăn khi áp dụng kênh phân phối này.

Những lưu ý khi áp dụng kênh OTC
2.1 Lợi ích khi lựa chọn kênh OTC
Trước sự cạnh tranh ngày càng khốc liệt, nhiều doanh nghiệp đã nhận ra tiềm năng to lớn của kênh OTC và quyết định chuyển đổi, nhằm tận dụng tối đa cơ hội tăng trưởng trên thị trường:
- Tăng khả năng tiếp cận khách hàng: Kênh bán hàng OTC giúp doanh nghiệp dễ dàng mở rộng thị trường và tăng khả năng tiếp cận. Do nhu cầu mua sắm tiện lợi, người dân thường lựa chọn các cửa hàng thuốc gần nhà để mua sắm.
- Dễ triển khai: Các hoạt động tiếp thị và phân phối dễ dàng trực tiếp không cần nhiều quy trình phức tạp.
- Tăng tự chủ trong kinh doanh: Kênh OTC cho phép doanh nghiệp linh hoạt thay đổi để đáp ứng nhu cầu thị trường.
- Với vị thế cạnh tranh vượt trội, kênh OTC đã và đang trở thành kênh phân phối được nhiều doanh nghiệp lựa chọn, giúp họ củng cố vị thế và mở rộng thị trường
2.2 Khó khăn và thách thức của kênh bán hàng OTC
Áp dụng kênh OTC đồng nghĩa với việc là doanh nghiệp phải tự mình chủ động xây dựng và vận hành toàn bộ hệ thống phân phối. Điều này dẫn đến chi phí các hoạt động tăng cao, từ việc tuyển dụng và đào tạo nhân viên bán hàng, đến việc xây dựng hệ thống quản lý bán hàng.
Bên cạnh đó, việc quản lý một mạng lưới phân phối rộng lớn cũng đặt ra nhiều thách thức, đòi hỏi doanh nghiệp phải có một chiến lược kinh doanh hiệu quả và một đội ngũ quản lý năng động.
Với đặc thù của kênh OTC và ETC, việc bảo quản thuốc là một trong những yếu tố cốt lõi để đảm bảo chất lượng của sản phẩm. Các doanh nghiệp cần tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về bảo quản thuốc OTC và ETC, đồng thời xây dựng hệ thống kiểm soát chất lượng chặt chẽ để mang đến sản phẩm tốt nhất cho người tiêu dùng
3. Giải pháp tối ưu cho kênh OTC doanh nghiệp
Kênh OTC đang ngày càng khẳng định vị thế lớn mạnh của mình trên thị trường dược phẩm. Tuy nhiên, việc chuyển đổi từ kênh ETC sang kênh OTC không phải là điều đơn giản. Để tận dụng tối đa cơ hội phát triển từ kênh OTC và vượt qua những khó khăn trong quá trình chuyển đổi, các doanh nghiệp cần có những giải pháp phù hợp.

Giải pháp giành cho cho kênh OTC doanh nghiệp
3.1 Áp dụng các giải pháp công nghệ trong quản lý, giám sát
Những giải pháp công nghệ như CRM, DMS, ERP, 3S ERP và iPharma… là những giải pháp toàn diện, tiện ích giúp doanh nghiệp chinh phục kênh OTC. Các phần mềm này không chỉ hỗ trợ quản lý khách hàng, đội ngũ bán hàng mà còn cung cấp các công cụ phân tích dữ liệu sâu sắc, giúp doanh nghiệp đưa ra quyết định kinh doanh sáng suốt, tối ưu hóa hiệu quả và tăng trưởng doanh thu. Trong đó, giải pháp DMS là một trong những giải pháp tối ưu và phù hợp nhất giúp quản lý kênh OTC cụ thể như sau:
DMS không chỉ là một phần mềm, mà còn là một cuộc cách mạng trong quản lý kênh OTC. Với phần mềm DMS, doanh nghiệp dược phẩm có thể:
- Tối ưu hóa lộ trình: Lập kế hoạch và quản lý hiệu quả các chuyến thăm của trình dược viên.
- Tăng cường năng lực bán hàng: Cung cấp thông tin sản phẩm, khách hàng ngay trên thiết bị di động.
- Nâng cao hiệu quả vận hành: Tự động hóa quy trình, giảm thiểu sai sót, rút ngắn thời gian xử lý đơn hàng.
- Quyết định dựa trên dữ liệu: Có được cái nhìn toàn diện về thị trường, khách hàng và đối thủ cạnh tranh. Kết quả là, doanh nghiệp sẽ tăng cường khả năng cạnh tranh, rút ngắn thời gian đưa sản phẩm đến tay người tiêu dùng và tối đa hóa doanh thu

Áp dụng công nghệ DMS trong quản lý kênh OTC
Phần mềm DMS là chìa khóa để doanh nghiệp dược phẩm thành công trên kênh OTC. Bằng cách cung cấp một cái nhìn toàn diện về thị trường và quá trình phân phối, DMS giúp doanh nghiệp chủ động hơn trong việc quản lý, tối ưu hóa hoạt động và tăng cường độ phủ sản phẩm. Doanh nghiệp có thể tham khảo phần mềm DMS Winmap, giải pháp sẽ rút ngắn khoảng cách giữa nhà sản xuất và người tiêu dùng, nâng cao hiệu quả kinh doanh và củng cố vị thế trên thị trường.
3.2 Nâng cao năng lực và chuyên môn của các cá nhân
Để thành công trong việc sử dụng và quản lý kênh OTC, doanh nghiệp cần đầu tư đồng bộ vào cả yếu tố con người và công nghệ.
Việc xây dựng một đội ngũ trình dược viên chuyên nghiệp, trang bị đầy đủ kiến thức về thuốc OTC và ETC, kết hợp với việc ứng dụng các công cụ hỗ trợ bán hàng sẽ giúp doanh nghiệp tối ưu hóa hoạt động, tăng cường sự cạnh tranh và đạt được hiệu quả kinh doanh cao. Đây là một khoản đầu tư xứng đáng để doanh nghiệp dược phẩm phát triển bền vững trên thị trường.
Kết luận
Trong bối cảnh thị trường ngành dược, thuốc OTC và ETC ngày càng cạnh tranh, kênh OTC đã trở thành một kênh phân phối quan trọng và không thể thiếu đối với các doanh nghiệp dược phẩm. Để khai thác tối đa tiềm năng của kênh này, doanh nghiệp cần xây dựng một chiến lược bán hàng hiệu quả, kết hợp với việc ứng dụng các công cụ và phần mềm quản lý bán hàng chuyên biệt. Bên cạnh đó, việc đào tạo và nâng cao năng lực cho đội ngũ bán hàng cũng là yếu tố quyết định đến sự thành công của doanh nghiệp trên kênh phân phối này.
Qua bài viết này, Winmap không chỉ cung cấp những kiến thức cơ bản về kênh OTC là gì, mà còn mang đến cái nhìn sâu sắc về xu hướng và thị trường ngành dược hiện nay. Bạn đọc sẽ hiểu rõ hơn về vai trò quan trọng của kênh OTC, những cơ hội và thách thức khi tham gia vào thị trường này, cũng như các giải pháp để tối ưu hóa hoạt động kinh doanh trên kênh OTC.















